Farkonda
Farkonda
» 
 

Tarihin izinde kısa bir yolculuk

1932 yılında Özdemir Pasajı han iken ticarethane yaptırma fikri Hacı Muhsin Özdemir’den çıkmış. Üç ustaya yaptırılmış: Dayı Yakup Usta, Abbas Usta ve Borsiy Usta.

“Eskiden soyadı kanunu çıkmadığından kişiler lakapla anılırdı. Babam da at arabası demiri imalatçısı olduğundan Demircizade Muhsin Efendi diye anılırdı..


Özdemir Pasajı… Hırdavat ve Nalburiye malzemelerinin en kıdemlileri işte bu dükkânda… Bilen bilir Can Polat Özdemir’i. Bilmeyenler de öğrenmeli ve kulak vermeli ona. Polatlı’da ”Yahudi Muhsin’in” oğlu diye anılmaktan rahatsız Can Polat Özdemir. Babası Muhsin Özdemir ilçede ilk hacca giden kişi olarak şehrin tarihinde yer alıyor.
Cumartesi günü sabahın ilk çayını Özdemir Pasajı’ndaki tarih kokan dükkânda içmenin keyfini yaşadık; Can Polat Özdemir’in hayatıyla birlikte, Polatlı tarihine ilişkin yeni bilgiler edinmenin heyecanıyla…

TÜM MALIM BABAMDAN KALDI

“Tüm malım babamdan kaldı!” Bu sözü, yaşı 73 olmasına rağmen babasını çok seven küçük bir oğlan çocuğu gibi söyledi Can Polat Özdemir. 
Özdemir Pasajı Polatlı’nın farklı bir mekânı. Geçmiş aşklarına, çocukluklarına, ticaretlerine, ev içi mutlu aile tablolarına tanıklık etmiş bir pasaj.

İKAMETGÂH OLARAK YAPILDI

1932 yılında Özdemir Pasajı han iken ticarethane yaptırma fikri Hacı Muhsin Özdemir’den çıkmış. Üç ustaya yaptırılmış: Dayı Yakup Usta, Abbas Usta ve Borsiy Usta. “Bu evlerin dükkân katı taş duvar olup üzerindeki evler kerpiçtir” dedi Polat Özdemir.

CUMHURİYET ORTAOKULU MEZUNUYUM

Polatlı’nın tarihinde izi olan Özdemir ailesi kadar eski olduğu bilinen Cumhuriyet Ortaokulu’dan mezunmuş Can Polat ağabey. Şefkati kalbinde ışık gibi aydınlatıyor dükkânını. Herkesin kalp ışığı bir başka parlak. Hemen gözüne çarpar insanın. İşte Can Polat Özdemir’in ışığı karanlığı aydınlatanlardan.

ATATÜRK’ÜN KURDUĞU CUMHURİYET’TEN KORKMAYACAKSIN!

Can Polat Özdemir “Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet’ten korkmayacaksın!” diyor. Peki, dedik bizde. Sohbetimizin koyu saatleri başladı o andan itibaren. 
“Efendim, askere gidene kadar babamla birlikte çalıştım. Askerden sonra 1924 yılında babamın kurmuş olduğu “Emniyet Tecimer Hırdavat Nalburiye Ticaret’te çalıştım. Babam 1956 yılında işyerini bana devretti.”

DEMİZCİZADE MUHSİN EFENDİ DERLERDİ

“Eskiden soyadı kanunu çıkmadığından kişiler lakapla anılırdı. Babam da at arabası demiri imalatçısı olduğundan Demircizade Muhsin Efendi diye anılırdı.. Vergi dairesinde 55 yıldır aralıksız vergi mükellefiyim. Vergimi düzgün ödüyorum. 55 senenin içerisinde iki dönem memur emekli ettik. Ticaret Odası Polatlı’da bizden 5 yıl geç kuruldu. 1960 yılında odaya kayıt oldum. 50 yıldır da kayıtlıyım.”

TOYDEMİR KÖYÜNE YERLEŞTİK

“Babam Hacı Muhsin, 1924 yılında Romanya’nın Pazarcık bölgesinden öncü olarak Polatlı’ya gelmiş. İlk olarak Toydemir Köyü’ne yerleşmiş. 1928 yılında Toydemir Köyü’nde hükümet 450 dekar tarla vermiş. Biz halen tarım yapmaktayız. Tarımla bizzat kendim uğraşıyorum. Köyde evimiz var. 1932’de de Toprak işinden ticaret hayatına atılmak için ilçeye göçtük.”

BABAM VARLIK VERGİSİ VERMİŞ

Can Polat Özdemir’in Varlık Vergisi ile ilgili bilinenlerin dışında söyleyecekleri vardı. Biz de kendisine kulak verdik: “Babam Muhsin Efendi 2 bin lira Varlık Vergisi ödedi.” deyince biz “O vergiyi gayri müslimler verdi biliyoruz” dedik. Ama işin aslı pek de öyle değilmiş. Özdemir,“1911- 1918-1922 yıllarında memleketimizde savaş yıllarıydı. Müslüman erkekler genç yaşlı demeden askere alındılar. Gayri müslimler askere alınmadığından memleketin ticareti onlarda kaldı. Ve çok zenginleştiler. Aslında Varlık Vergisi varlıklılar için çıkarılmıştır. Babamın Varlık Vergisine ödediği 200 liralık makbuzu hâlâ saklamaktayım.”

DEMİRCİZADE HACI MUHSİN ÖZDEMİR EĞİTİME ÖNEM VERİRDİ

“Evlenmeden önce eşimi ilk kez Ankara Kız Lisesi’nde okurken gördüm. Ailemiz eğitime düşkündü. (Bir aferin de bizden bu kez. Gülüşmeler…) Babam ablamı 1944 yılında TED Ankara Koleji’nde yatılı olarak okutmuş. Hatta o dönemde ablam Şükrü Saraçoğlu’nun kızıyla birlikte okumuşlar. Benim oğlum da TED Koleji’nde okudu. Malatya’da İnönü Üniversitesi’nde öğretim görevlisi. Kızım ise Ankara’da evli.”

YAHUDİ MUHSİN LAKABINDAN RAHATSISIZ

Can Polat Özdemir ile söyleşimizde laf dönüp dolaşıyor ve babasının Yahudi Muhsin diye adlandırılmasına geliyor. O,bundan çok rahatsız. Rahatsızlığını şu kelimelerle dile getiriyor: “İslam’ın beş şartından birini gerçekleştiren ilk on kişiyi Polatlı’da ev sahibi yapmış; yaşamı boyunca her Ramazan ayında 200 çuval un dağıtmış bir insanın “Yahudi Muhsin” diye anılması ailemizi rahatsız ediyor.”
“Babama Yahudi Muhsin denmesinin nedeni babamın İstanbul’da ticaret hayatının etkin olmasıydı. Çiviyi bile Yahudilerin ithal ettiği düşünülürse onlarla çalışması çok doğal. Dolayısıyla Yahudilerin ticaret hayatında etkin olmasından ileri gelen bir yanlış değerlendirme bu lakap. Bu yanlış bir benzetme. Son derece yanlış.“

POLATLI’DA ERMENİ DÜKKÂNLARI VARMIŞ

Ah bu geçmiş zamanın efendileri, esnafları… Onlara soracağımız o kadar çok şey var ki…
Ermeni dükkanlarını sorduk. Macit ve Şükrü Şenel’in olduğu yerde Ermeni ambarları varmış.
Bugün İş Bankasının karşısında, havuzun olduğu yerde de Ermeni ticarethaneleri varmış. Sahipleri 1923’te Ankara Zir Vadisi’ne gitmiş. Onların gitmesinden sonra yıkılmış ambarlar.

HABERAKAR -
Facebook'ta Paylaş Twitter'da Paylaş YORUM YAZIN

YORUMLAR (0)

Bu habere henüz yorum yapılmadı.

YORUM YAZIN

* Tüm alanlar zorunludur.
: *
: *
: *
Doğrulama : *